bang chu cai nhat

Lịch sử hình thành chữ viết Nhật

Có ai đó nói với tôi rằng “Ngôn ngữ là kết quả của quá trình lịch sử phát triển và chọn lọc của mỗi dân tộc. Chính vì vậy ngôn ngữ không chỉ là phương tiện truyền tải thông tin mà còn thể hiện tinh thần dân tộc của mỗi quốc gia. Học ngôn ngữ chính là học về văn hoá của quốc gia đó”.

Đã có khi nào bạn tự hỏi Tại sao Tiếng Nhật lại sử dụng những 4 bảng chữ cái (Hiragana; Katakana; Romaji; Kanji) chứ không phải một như các nước thông thường khác trên thế giới. Hay có khi nào bạn chợt hỏi “Chữ Hán này đã du nhập vào Nhật Bản như thế nào”….

Cho đến nay người ta vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng về việc Tiếng Nhật bắt nguồn từ bao giờ và lịch sử hình thành của nó nhưng có những ghi chép cho rằng khoảng trước thế kỷ thứ 5 người Nhật vẫn chưa có chữ viết.

Đến khoảng đầu thế kỷ thứ 5, đã xuất hiện những nhóm người Trung Quốc mang các văn bản chữ Hán đến Nhật Bản. Và như vậy người Nhật đã lợi dụng Hán tự sử dụng làm chữ viết cho tiếng Nhật. Vào thời này, người ta vẫn dùng y xì các chữ Hán du nhập từ Trung Quốc và sử dụng chúng nhằm mục đích phiên âm nhiều hơn biểu thị nghĩa. Người ta gọi các chữ hán này là Manyougana (万葉仮名、Vạn diệp giả danh, được dùng trong truyển tập thơ cổ Manyoushuu).

Vậy tại sao người Nhật còn sử dụng thêm các bảng chữ cái khác nữa? Lý giải cho điều này có một vài lí do như sau.

Chữ Hiragana hình thành từ chữ Kanji

Hiragana được phát minh ở khoảng thế kỉ thứ 9, bởi những tiểu thư, công chúa thời xưa để viết thơ phú. Do không được tiếp cận và giáo dục tốt về Hán tự như nam giới nên họ đã tự sáng tạo ra bảng chữ cái mới dựa trên Manyogana. Đó chính là Hiragana (平仮名、bình giả danh). Ban đầu khi ra đời, bảng chữ cái Hiragana chỉ được các thiếu nữ ưa chuộng để viết những lá thư, kí sự, hoặc ghi lại những gì riêng tư thầm kín.. mà không được phép tham gia vào nền giáo dục cao.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của đất nước, ngày càng có nhiều kí giả đi khắp đó đây để ghi lại cuộc sống của các vùng đất khác. Và để tiện cho việc tốc ký thì chữ giản thể Hiragana được xem như là lựa chọn tối ưu. Ngoài ra, Hiragana dễ đọc và viết hơn nên kể cả tầng lớp nông dân cũng có thể dễ dàng tiếp cận.

Một đặc điểm nữa đó là chữ Hiragana mềm mại phù hợp với việc chuyển tải ý vị của những đoạn thơ (lối ngâm thơ Waka xưa của Nhật Bản).

Do đó, chữ Hiragana ngày càng được nhân rộng và phát triển.

Cùng trong thế kỉ thứ 9, Katakana (カタカナ、片仮名、phiến giả danh) xuất hiện do được các nhà sư giản lược manyogana thành một thành tố đơn. Việc này nhằm dịch cách đọc Hán tự trong sách Kinh từ Trung Quốc. Do đó vai trò của nó cũng giống như Furigana bây giờ, dùng để phiên âm.

Cho đến khoảng thế kỉ 16, khi mà nước Nhật bắt đầu tiếp xúc với các nước phương Tây, cùng với việc xuất hiện các ngôn ngữ lạ, người Nhật đã dùng bảng chữ cái của mình để kí hiệu cách phát âm của những chữ cái đó. Về sau thì Sakamoto Ryouma là người cơ bản đã viết nên bộ quy tắc phát âm các từ nước ngoài và được người dân nhiệt tình hưởng ứng.

Cho đến nay Katakana vẫn được dùng thuần tuý để phiên âm các từ nước ngoài, nhưng một số từ được Nhật hoá và viết bằng Hiragana (ví dụ như Thuốc lá タバコ hay たばこ thì đều được công nhận).

Thực tế phải đến thời Minh Trị, bộ bảng chữ cái Hiragana và Katakana mới được thống nhất .

Ngày nay, cả ba bảng chữ cái được dùng đan xen nhau. Chữ Hán được dùng cho danh từ, gốc của động từ, tính từ. Hiragana được dùng để viết đuôi của động từ (okurigana), từ chỉ có ở tiếng Nhật, từ khó nhớ bằng Kanji. Ngoài ra Hiragana cũng được dùng trong sách cho trẻ em và khi muốn giảm nhẹ mức độ của từ hoặc yêu cầu, ví dụ (ください、kudasai, xin vui lòng); (こども, kodomo, trẻ em). Ngược lại, vì có hình dạng góc cạnh nên katakana được dùng để biểu thị từ tượng thanh, các âm thô và đột ngột, âm thanh của động vật, các từ dùng để nhấn mạnh và từ vay mượn của nước ngoài…

Vậy là chúng ta cũng đã phần nào hiểu được sự ra đời của ba bảng chữ cái hiện nay đang được sử dụng ở Nhật Bản rồi phải không. Hi vọng sau bài viết trên, các bạn sẽ phần nào hiểu được ngôn ngữ mà hàng ngày chúng ta đang học tập và sử dụng để thêm yêu mến và động lực học nó mỗi ngày nhé!

Share this post